13 Μαΐ 2018

Μάης 1968, στην Γαλλία και τον κόσμο

Ο Γαλλικός Μάης, η εξέγερση των φοιτητών-σπουδαστών και εργατών του Παρισιού και των άλλων πόλεων θεωρήθηκε και ακόμα θεωρείται από πολλούς αναλυτές της περιόδου σαν "κεραυνός εν αιθρία".

Ενα απρόσμενο γεγονός που συντάραξε την Ε’ Γαλλική Δημοκρατία από την "μακαριότητά "της και την "πλήξη" της.

Αλήθεια πόση "πλήξη" μπορεί να ένοιωθαν οι εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι εργάτες που πλήρωναν τις επιλογές της αστικής τάξης, πόση "μακαριότητα" μπορούσαν να νοιώθουν οι χιλιάδες άνεργοι νέοι και οι ξεριζωμένοι αγρότες της γαλλικής επαρχίας που πλήρωναν και αυτοί τον μονοπωλιακό εκσυγχρονισμό και τη συγκεντροποίηση των μέσων παραγωγής που τόσο ανάγκη είχε το μεγάλο κεφάλαιο για να προχωρήσει η ισχυροποίηση της ιμπεριαλιστικής Γαλλίας, το γόητρό της οποίας είχε συντριβεί στο Ντιέν Μπιέν Φού (Βιετνάμ) και στην Αλγερία.

Τίποτα άραγε δεν προμηνούσε την εξέγερση;

Το σίγουρο είναι ότι σημαντική επιρροή στη συνείδηση πλατιών μαζών νεολαίας και εργαζόμενων εκείνη την περίοδο, τόσο στη Γαλλία αλλά και σε όλο τον κόσμο, έπαιξε η εποποιία του απελευθερωτικού κινήματος των λαών στις ζώνες των θυελλών (Ασία, Λ. Αμερική, Αφρική) ενάντια στα δεσμά του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας για κοινωνική και εθνική απελευθέρωση.

Είναι επίσης σίγουρο ότι βαθιά επίδραση, τόσο στο ιδεολογικό όσο και στο πολιτικό επίπεδο, άσκησε η αντιπαράθεση των Κινέζων κομμουνιστών με επικεφαλής τον Μάο τσε Τούνγκ ενάντια στη ρεβιζιονιστική στροφή του ΚΚΣΕ και στις δυνάμεις της καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Μάλιστα την περίοδο εκείνη η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση έστελνε το μήνυμα της μαζικής αντίστασης των εργαζόμενων και της νεολαίας της Κίνας απέναντι "σε αυτούς που είχαν πάρει τον καπιταλιστικό δρόμο".

Τέλος ο βρώμικος πόλεμος των Αμερικάνων ιμπεριαλιστών ενάντια στο λαό του Βιετνάμ αποτελεί τον πυροδότη μαζικών λαϊκών κινητοποιήσεων από τα πανεπιστήμια και τους δρόμους της ιμπεριαλιστικής μητρόπολης έως την κάθε γωνιά του πλανήτη.

Το τοπίο στα μέσα και το τέλος της δεκαετίας του ’60 είναι αυτό μιας γενικευμένης αναταραχής και αμφισβήτησης από τους λαούς του ιμπεριαλιστικού-καπιταλιστικού συστήματος. Σε αυτές τις συνθήκες ξεσπάει η εξέγερση του Μάη. Αντιφατικό, θα μπορούσε να παρατηρήσει κάποιος, την περίοδο που ισχυροποιείται το ρεφορμιστικό μπλοκ και η Σοβιετική Ενωση μετατρέπεται στο αντίθετό της, οι λαοί όχι μόνο να μην το θεωρούν απαγορευτικό αλλά να ξεδιπλώνουν τους αγώνες τους και να κερδίζουν σημαντικές νίκες βάζοντας έτσι σε δοκιμασία το σύστημα. Καθόλου αντιφατικό, θα λέγαμε, αν πάρουμε υπόψη μας ότι σημαντικές δυνάμεις του κομμουνιστικού κινήματος και της αριστεράς, εκείνη την περίοδο, αντιστέκονταν σε όλο τον κόσμο στο "νέο πνεύμα" του ρεβιζιονισμού που εφάρμοζε την ταξική συνεργασία με την αστική τάξη στο εσωτερικό των καπιταλιστικών χωρών και είχε μετατρέψει την "ειρηνική συνύπαρξη" των Λένιν, Στάλιν από εξωτερική πολιτική στις διεθνείς σχέσεις μιας σοσιαλιστικής χώρας σε γέφυρα για το πέρασμα της σοσιαλ-ιμπεριαλιστικής πολιτικής της παλινόρθωσης .

Είναι αλήθεια ότι τα κινήματα και οι λαοί δεν έχουν συνηθίσει να παίρνουν άδεια για τις εξεγέρσεις τους από τους οπαδούς του "αντικειμενικά κανονικού", από όλους αυτούς που φρίττουν από την αποκοτιά μιας εξέγερσης χωρίς "σχέδιο" και έξω από τις "αντικειμενικές συνθήκες", φρίττουν ουσιαστικά με την απόφαση των μαζών να αντισταθούν απέναντι στο σύστημα έστω και αν οι συσχετισμοί είναι δυσμενείς, έστω και αν φαίνεται ότι η μάχη είναι εκ των προτέρων χαμένη.

Η εξέγερση του Μάη ξεκινάει από τα πανεπιστήμια του Παρισιού και γρήγορα εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα με μαχητικές πορείες, σκληρές συγκρούσεις με τα γαλλικά CRS (ΜΑΤ) καταλήψεις εργοστασίων και απεργίες στους εργασιακούς χώρους. Τα συνθήματα και οι στόχοι είναι ένα μίγμα που είχε "από όλα". Από το "η φαντασία στην εξουσία" μέχρι το "χλωροφόρμιο στους ρεφορμιστές" δείχνουν τη γενική αμφισβήτηση τόσο του καπιταλιστικού συστήματος όσο και την αντιπαράθεση με την κυριαρχία του ρεφορμισμού, κυρίως στα εργατικά συνδικάτα.

Συνθήματα όπως "οι εργάτες να πάρουν την σημαία της επανάστασης από τα αδύναμα χέρια των φοιτητών" σε πανό πάνω στα κάγκελα των εργοστασίων της Ρενώ δείχνουν τόσο την αγωνία αλλά και την αντίληψη που υπήρχε ότι χωρίς την άμεση συμμετοχή της εργατικής τάξης αλλά και των άλλων στρωμάτων των εργαζομένων καμία κοινωνική ανατροπή δεν είναι εφικτή.

Βέβαια εδώ έχουμε το "παράδοξο" οι διανοούμενοι να καλούν την εργατική τάξη να "σταθεί στο ύψος" των περιστάσεων και αυτό τις περισσότερες φορές δεν γινόταν με τον καλύτερο τρόπο. Θα λέγαμε ότι με τον τρόπο που γινόταν ευνοούσε τους ρεβιζιονιστές του Γαλλικού ΚΚ να κρατούν μακριά και μερικές φορές εχθρικά τις μεγάλες μάζες των εργαζόμενων από την εξέγερση.

Το σίγουρο είναι ότι οι ρεβιζιονιστές έκαναν τα αδύνατα δυνατά για να απομονώσουν το εργατικό κίνημα από το εξεγερτικό πνεύμα του Μάη, γιατί αντιλαμβάνονταν ότι αυτή η συνάντηση θα σήμαινε σοβαρή πολιτική και ιδεολογική ήττα γι’ αυτούς και τις επιδιώξεις τους. Ήταν πραγματικά σημαντικές οι υπηρεσίες που πρόσφεραν οι ρεβιζιονιστές σε μία πολύ δύσκολη περίοδο για το σύστημα και όχι μόνο στη Γαλλία. Ακόμα και τα πρώτα οργανωμένα "κορδόνια" περιφρούρησης με καδρόνια που συχνά-πυκνά τα έχουμε δει και νοιώσει και στην Ελλάδα είναι "ανακάλυψη" εκείνης της περιόδου.

Από την άλλη πλευρά η έλλειψη ενός ενιαίου πολιτικά και ιδεολογικά "κέντρου" με κομμουνιστικά χαρακτηριστικά που θα επηρέαζε την εξέγερση, θα έβαζε μαζικούς ενοποιητικούς στόχους και θα οργάνωνε τις κινητοποιήσεις έπαιξε καθοριστικό ρόλο τόσο στο χαρακτήρα όσο και στη διάρκεια και την αποτελεσματικότητα της εξέγερσης.

Οι δυνάμεις που πολιτικά και ιδεολογικά κυριάρχησαν στο κίνημα του Μάη δεν μπορούσαν να δώσουν μία τέτοια προοπτική και ήταν μακριά από την αντίληψη της ανασυγκρότησης και αναγέννησης του κομμουνιστικού κινήματος και θεωρούσαν τις εξελίξεις τόσο στην ΕΣΣΔ όσο και στο ΓΚΚ σαν μία ενιαία εξέλιξη, άλλοι του μαρξισμού, άλλοι του λενινισμού και άλλοι του σταλινισμού.

Την ίδια περίοδο οι μαρξιστικές-λενινιστικές ομάδες και οργανώσεις ήταν ανήμπορες να σηκώσουν αυτό το βάρος κυρίως γιατί δεν αντιλαμβάνονταν το ρόλο τους σαν δύναμη που στα πλαίσια του κινήματος οφείλει να παίξει έναν πρωτοπόρο ρόλο, αλλά σαν μεταφραστικά και εκδοτικά τμήματα των κινέζικων εκδόσεων.

Υποτίμησαν την εξέγερση γιατί υπήρχε έλλειψη ουσιαστικής σύνδεσης τόσο με τη νεολαία όσο και με τους εργαζόμενους κάτι για το οποίο άλλωστε δεν προσπαθούσαν και ιδιαίτερα.

Έτσι μεγάλα τμήματα νεολαίας και εργαζόμενων επηρεασμένοι από τις εξελίξεις στρέφονται προς απόψεις και θεωρίες που δίνουν μεγαλύτερες "εγγυήσεις" ότι οι διαθέσεις τους μπορούν να προωθηθούν και να μην βαλτώσουν στο ρεφορμιστικό τέλμα.

Φυσικά αυτές οι "εγγυήσεις" όχι μόνο δεν ίσχυσαν αλλά πολύ σύντομα μετατράπηκαν στο αντίθετό τους.

Η απογοήτευση που προκάλεσε η μη σύνδεση της εξέγερσης με το εργατικό στοιχείο και το γεγονός ότι το σύνθημα "τα θέλουμε όλα και τα θέλουμε τώρα" έμεινε μετέωρο κάτω τόσο από την βίαιη καταστολή της αστικής τάξης όσο και τη δράση του ρεφορμισμού οδήγησε τμήματα της "ηγεσίας" του Μάη στην αγκαλιά του νεορεφορμισμού με την μορφή των "ριζοσπαστικών" προτάσεων στα πλαίσια του συστήματος.

Σαν τέτοια μπορούμε να δούμε την περίφημη αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων και την συνδιοίκηση στα όργανα διοίκησης σαν "εξειδίκευση" της γραμμής της λεγόμενης αυτοδιεύθυνσης.

Βέβαια είναι αναγκαίο να ξεκαθαρισθεί ότι η κατάληξη του Κον Μπετίτ σε αυτό που είναι σήμερα, ένας "πράσινος" με κατάμαυρη ιδεολογία και πρακτική, δεν εκφράζει τις αγωνίες, τις ελπίδες, τα όνειρα και τις διαθέσεις εκατομμυρίων ανθρώπων που στους δρόμους του Παρισιού και της Γαλλίας ολόκληρης συγκρούστηκαν με την αστική τάξη και αντιπαρατέθηκαν με τον ρεφορμισμό για μια άλλη κοινωνία χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Όπως και η κατάληξη του Λαλιώτη και της Δαμανάκη δεν χαρακτηρίζουν το εξεγερτικό πνεύμα του Νοέμβρη του ’73.

Ο γαλλικός Μάης του ’68 ήταν ένας κρίκος στην αλυσίδα των αντιστάσεων και των εξεγέρσεων πλατιών μαζών ενάντια στην κυριαρχία της αστικής τάξης και του ιμπεριαλισμού, που παρά τις σημαντικές νίκες που πέτυχε (Ινδοκίνα) έμεινε ανολοκλήρωτη. Το γεγονός αυτό επηρέασε αρνητικά και αποτέλεσε το υλικό για την παραγωγή "νέων" θεωριών απαξίωσης του κομμουνιστικού κινήματος, περί ενσωμάτωσης της εργατικής τάξης και προσπάθειες ανακάλυψης του νέου υποκειμένου. Άλλοι αυτό το υποκείμενο το αναζήτησαν στους "προλετάριους του πνεύματος", άλλοι στο περιθώριο και την άγρια νεολαία και άλλοι στα "νέα κινήματα".

Ενώ κάποιοι άλλοι αποφάσισαν να αποτελέσουν τους πυροδότες της "κοιμισμένης" συνείδησης της εργατικής τάξης με παραδειγματικές ενέργειες, οι οποίες, μόνο αυτό το αποτέλεσμα δεν είχαν .

Είναι γεγονός ότι πολλές ελπίδες είχαν στηριχθεί στους μαζικούς αγώνες εκείνης της περιόδου και η διάψευσή τους ή καλύτερα η μη ολοκλήρωσή τους και κυρίως το ότι δεν αντιστράφηκαν οι όροι στο κομμουνιστικό κίνημα οδήγησε σε "απογειώσεις" και "προσγειώσεις" κάθε είδους.

Σήμερα τριάντα πέντε χρόνια μετά ο Μάης είναι τόσο κοντά μας, μέσα στα εκατομμύρια των αντιπολεμικών-αντιιμπεριαλιστικών διαδηλώσεων, στους αγώνες των εργαζόμενων ενάντια στον εργατικό μεσαίωνα, στους αγώνες της νεολαίας ενάντια στην ανεργία και τους ταξικούς φραγμούς στη μόρφωση.

Σήμερα όπως και τότε το "κενό" στην ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος και της Αριστεράς γενικότερα όχι μόνο δεν αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για μαζικές κινητοποιήσεις και διεκδικήσεις αλλά ακριβώς η ύπαρξή τους είναι αυτή που υποδηλώνει ότι όσο πιο γρήγορα καλυφθεί τόσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά οι αγώνες των λαών θα βρουν τη προοπτική τους.

* Το κείμενο αυτό, δημοσιεύτηκε στην «Προλεταριακή Σημαία» φύλλο 478 - 24, Μάη 2003, με τίτλο «Μάης ’68 τριανταπέντε χρόνια πριν… αλλά τόσο κοντά μας!»

1 σχόλιο:

  1. Ανώνυμος14/5/18, 12:17 π.μ.

    Γενικώτερα αν το δει κανείς, νομίζω ότι ο μάης του '68, το βιετνάμ, η ΜΠΠΕ και όλο αυτό το εξεγερσιακό κλίμα της δεκαετίας του '60, δεν ήταν παρά η έκφραση μιας επαναστατικότητας που συνεχίζονταν από κεκτημένη ταχύτητα, αλλά δεν αντιστοιχούσε πλέον στην υπαρκτή υλική πραγματικότητα που είχε διαμορφωθεί στον κόσμο. Μια χρονική καθυστέρηση της ιδεολογίας έναντι της υλικής βάσης πάνω στην οποία στηρίζονταν και η οποία υλική βάση δεν μπορούσε να στηρίξει πλέον αυτή την ιδεολογία.

    Η Γαλλία όπως και ολόκληρος ο καπιταλιστικός κόσμος τη δεκαετία του '60 βρίσκονταν σε οικονομική άνθηση. Υπήρχε έλλειψη εργατικών χεριών, γιαυτό και η μετανάστευση εργατών προς τις ιμπρ χώρες, όπου οι συνθήκες ήταν πολύ καλύτερες για τους μετανάστες. Η μεταπολεμική ανοικοδόμηση συνεχίζονταν μέχρι και το ΄73. Υπήρχε μια αισιοδοξία στις λαικές μάζες παντού, και στη χώρα μας, που βλέπαν ότι η θέση τους χρόνο με το χρόνο βελτιώνονταν. Αυτό ήταν αποτέλεσμα τόσο της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης όσο και των μεταρυθμίσεων που ο καπιταλισμός είχε αναγκαστεί να κάνει σε όφελος των λαικών μαζών. Η λέξη μεταρύθμιση είχε άλλο νόημα τότε.
    Ολόκληρος ο καπιταλιστικός κόσμος ήταν ενωμένος σα μια γροθιά μπροστα στο "κομμουνιστικό κίνδυνο".
    Η ΕΣΣΔ είχε προσχωρήσει στην πραγματικότητα στο καπιταλιστικό στρατόπεδο, παρόλο τον ενδοιμπεριαλιστικό ανταγωνισμό της με τους δυτικούς, ο οποίος εξ άλλου συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η κίνα εκτός του ότι ήταν διχασμένη εσωτερικά, με ισχυρότερο όπως αποδείχτηκε τελικά το κομμάτι που "είχε πάρει τον καπιταλιστικό δρόμο", συνέχιζε να είναι μια πάμφτωχη τριτοκοσμική χώρα. Πως θα μπορούσε η κίνα να αντιμετωπίσει μόνη της τους δυτικούς ιμπεριαλιστές και επιπλέον την σοσιαλ ιμπεριαλιστική ΕΣΣΔ η οποία την απειλούσε άμεσα;

    Χωρίς να θέλω να υποβαθμίσω τους μεγαλειώδεις πραγματικά αγώνες της δεκαετίας, νομίζω ότι η πορεία ήταν προδιαγεγραμμένη και απίθανο να αλλάξει με βάσει τους συσχετισμούς που είχαν διαμορφοθεί. Οι αγώνες αυτοί ήταν τα "τελευταία σαλπίσματα των νικημένων στρατιωτών" .

    Σήμερα
    Α)το καπιταλιστικό σύστημα μπήκε σε μια πρωτόγνωρη, χωρίς προηγούμενο οικονομική κρίση από την οποία δεν φαίνεται πραγματική διέξοδος.
    Β) Αυτό που κρατούσε συσπειρωμένους τους καπιταλιστές - ο κοινός δηλαδή κομμουνιστικος κίνδυνος - δεν υπάρχει σήμερα και αισθάνονται ότι μπορούν πλέον να βγάλουν όλες τις μεταξύ τους αντιθέσεις. Ολοι εναντίον όλων. Η ιστορία λέει ότι αυτές οι ενδοιμπεριαλιστικές αντιθέσεις είναι που επέτρεψαν να γίνει η επανάσταση στη ρωσία και να μπορέσει επίσης να σταθεροποιειθεί. Οι ίδιες ενδοιμπερ αντιθέσεις επέτρεψαν τη ήττα του φασισμού στον βππ.
    Γ)Τα μικροαστικά στρώματα - η πλατειά κοινωνική βαση του συστήματος, εξαφανίζονται και η κοινωνία χωρίζεται ανάμεσα στα πραγματικά αφεντικά που είναι ένα απειροελάχιστο κομμάτι του πληθυσμού και σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο που εξαθλιώνεται ταχύτατα.

    Στη θέση της αισιοδοξίας που υπήρχε πριν λίγα μόλις χρόνια, γενικευμένη απαισιοδοξία φόβος και ανασφάλεια για το αύριο. Ο καπιταλισμός σήμερα δυσφημεί συνεχώς τον εαυτό του και επαναστατικοποιεί αντικειμενικά τις μάζες. Αυτό είναι μια πραγματικότητα των τελευταίων 5-6 χρόνων και όπως όλα δείχνουν είναι μια διαδικασία που δεν έχει επιστροφή. Αυτό που προς το παρόν βγαίνει σαν μια μαζική απογοήτευση και γενικευμένη κατάθλιψη, ίσως είναι στην πραγματικότητα και μια βαθύτερη συνειδητοποίση, ένας αποχωρισμός από αυταπάτες που ίσχυαν για δεκαετίες. Το ελπίζω.

    ΝΝ

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Tο blog στηρίζει μεν το ΚΚΕ(μ-λ) αλλά δεν αποτελεί επίσημο ιστολόγιό του. Ότι δεν φέρει υπογραφή ή δεν παραπέμπει σε κάποιο σύνδεσμο αποτελεί άποψη του διαχειριστή που το ανέβασε.

Δημοσιεύουμε κείμενα οργανώσεων, σχημάτων, συλλογικοτήτων, άρθρα επώνυμα που στέλνουν φίλοι, συναγωνιστές και σύντροφοι με τα οποία δεν είναι απαραίτητο να συμφωνεί ούτε το blog. Στόχος μας είναι η προβολή αγώνων, κινήσεων, δράσεων και απόψεων που θεωρούμε ότι μπορεί να προάγουν τις αντιστάσεις και τους αγώνες του λαού ή βοηθάνε στο διάλογο για την υπόθεση του λαϊκού κινήματος και της αριστεράς, ιδιαίτερα του κομμουνιστικού κινήματος. Και αυτό χωρίς να κρύβουμε ποιοι είμαστε παριστάνοντας τους αντικειμενικούς και ανεξάρτητους.

Παρά την αρχική μας επιλογή, για ελεύθερα σχόλια ώστε να διευκολύνονται οι συζητήσεις αναγκαστήκαμε να βάλουμε τον έλεγχο γιατί έχουν αυξηθεί από τη μια τα spam και από την άλλη αυτοί που άλλη δουλειά δεν έχουν από το να περιφέρονται και να βρίζουν ασύστολα. Θα προσπαθούμε να τα δημοσιεύουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Αν κάποιος γράψει σχόλιο και δεν το δει μετά από κάποιο εύλογο διάστημα μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μας στο e-mail: antigeitonies@gmail.com