21 Φεβ 2017

Οι προκλήσεις για τους εργαζόμενους στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς

Αντιμέτωποι με ένα σύνολο προβλημάτων και προκλήσεων βρίσκονται οι χιλιάδες εργαζόμενοι στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς της Αθήνας. Προβλήματα που απασχολούν τον κλάδο με ιδιαίτερη ένταση τα χρόνια των μνημονίων και ολοένα χειροτερεύουν τους όρους δουλειάς, αλλά και προκλήσεις που γίνονται πιο έντονες με τη συνεχιζόμενη αντιλαϊκή πολιτική, την εφαρμογή του τρίτου μνημονίου και τα νέα μέτρα που προωθούνται από τους ιμπεριαλιστές και την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Σημαντικό προβληματισμό προκαλούν τα βήματα που γίνονται προς τη δηλωμένη και συμφωνημένη κατεύθυνση ιδιωτικοποίησης των αστικών μεταφορών, οι δραματικές ελλείψεις προσωπικού, η διατήρηση των μισθών πείνας που ακόμα κι έτσι μπαίνουν ξανά στο στόχαστρο, μαζί με όλα τα εργασιακά δικαιώματα και με ειδική βαρύτητα στο ζήτημα των ομαδικών απολύσεων. Η δε διαλυτική κατάσταση από τη μεριά των εργαζομένων μεγαλώνει ακόμα περισσότερο την ανησυχία για το αν και πώς θα μπορέσουν να απαντήσουν σε αυτή την επίθεση.

Η ιδιωτικοποίηση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας αποτελεί στόχο που έχει τεθεί ανοιχτά εδώ και αρκετά χρόνια, η υλοποίησή του όμως γίνεται σταδιακά, τόσο για να προετοιμαστεί το έδαφος όσο και για να καμφθούν οι όποιες αντιστάσεις καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, ξεφεύγοντας από το κλίμα υποταγής που έχουν επιβάλει οι συνδικαλιστικές ηγεσίες του κλάδου. Η συγκρότηση του ΟΑΣΑ σε όμιλο, με θυγατρικές την Ο.ΣΥ. (λεωφορεία, τρόλεϊ) και τη ΣΤΑ.ΣΥ. (μετρό, τραμ, ηλεκτρικός), και η ένταξή τους στο «υπερταμείο» προχωράει παραπέρα τις προηγούμενες συγχωνεύσεις του 2011. Η σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση προβλέπει παραπέρα ενοποιήσεις κυρίως των λεγόμενων «υποστηρικτικών» τμημάτων και διευθύνσεων, με σκοπό τη μείωση θέσεων εργασίας και την εντατικοποίηση για το έτσι κι αλλιώς ελάχιστο προσωπικό που έχει απομείνει πλέον σε αυτές τις υπηρεσίες. Παράλληλα, επιτρέπει την κεντρικότερη εποπτεία των επιμέρους δομών των αστικών συγκοινωνιών και ρύθμιση των μεταξύ τους σχέσεων (οικονομικών και όχι μόνο). Βασικός στόχος η δυνατότητα να δημιουργηθούν «πακέτα» συγκοινωνιακού ή άλλου «έργου» (πχ. διαχείριση εισιτηρίων), τα οποία θα μπορούσαν να δοθούν σε μικρούς ή μεγάλους εργολάβους, με διασφαλισμένη κερδοφορία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα-«υπόδειγμα» είναι η περίπτωση της Αττικό Μετρό Α.Ε., που κατασκεύασε τις υποδομές του μετρό, και η συζήτηση που έχει ανοίξει για πληρωμή ενοικίου από τη ΣΤΑ.ΣΥ. (ως εταιρεία λειτουργίας του μετρό).

Στο ίδιο πλαίσιο προετοιμασίας του κλίματος για ιδιωτικοποιήσεις, αλλά και με το στοιχείο της χειροτέρευσης της ποιότητας των υπηρεσιών που αφορούν τον λαό, εντάσσεται η διαχρονική απαξίωση των ΜΜΜ. Μειώσεις λεωφορειακών γραμμών, μειώσεις στα δρομολόγια, μειώσεις στα διαθέσιμα οχήματα συμπληρώνονται από τραγικές ελλείψεις σε ανταλλακτικά και προσωπικό στα τμήματα συντήρησης. Πέρα από την ταλαιπωρία, η ασφαλής μετακίνηση επιβατών και εργαζομένων βρίσκεται σε κίνδυνο, με καθημερινά περιστατικά. Το σκηνικό πλέον περιλαμβάνει και μεγάλα ελλείμματα στα ταμεία όλων των επιχειρήσεων των αστικών συγκοινωνιών, ελλείμματα τα οποία στην πραγματικότητα ρυθμίζονται από την εκάστοτε κυβέρνηση μέσω των κρατικών επιχορηγήσεων, που ελαττώνονται διαρκώς. Η προσέκλυση «επενδυτών», δηλαδή το ξεπούλημα, προϋποθέτει ένα τέτοιο πλαίσιο απαξίωσης, το οποίο από τη μια μειώνει το ενδεχόμενο τίμημα και από την άλλη επιχειρεί να εμφανίσει την όποια ιδιωτικοποίηση ως «εξυγίανση» των αστικών συγκοινωνιών.

Οι όροι δουλειάς των εργαζομένων στα ΜΜΜ είναι επίσης τραγικοί. Οι ελλείψεις προσωπικού είναι τεράστιες σε όλα τα πόστα και, παρά τη μείωση του συγκοινωνιακού έργου, οι περισσότεροι εργαζόμενοι καλούνται να δουλεύουν ατελείωτα ωράρια, με τα οφειλόμενα ρεπό να αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Οι εξαγγελίες για προσλήψεις θεωρούνται πια ανέκδοτο, καθώς ανακοινώνονται εκατοντάδες σχεδόν κάθε εξάμηνο, καμία όμως από αυτές τις εξαγγελίες δεν έχει υλοποιηθεί. Την ίδια ώρα, οι μισθοί παραμένουν στα επίπεδα πείνας που ορίστηκαν με το ενιαίο μισθολόγιο ενώ οι Επιχειρησιακές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, ακόμα και στις περιπτώσεις που η αντίστοιχη διοίκηση δέχτηκε την υπογραφή τους, δεν αποτελούν παρά νομιμοποίηση και αναπαραγωγή των μειώσεων που είχαν επιβληθεί. Η πρόσφατη ΕΣΣΕ της ΣΤΑ.ΣΥ. χρυσώνει το χάπι με μελλοντικά ψίχουλα, ενώ στην Ο.ΣΥ. η συλλογική σύμβαση παραμένει σε εκκρεμότητα. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, οι όποιες ρυθμίσεις βρίσκονται στον αέρα μπροστά στο ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης, ενώ -καθόλου άδικα- η απαίτηση για απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους χιλιάδες εργαζόμενους στις συγκοινωνίες.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, οι εργαζόμενοι στα ΜΜΜ βρίσκονται ουσιαστικά αποσυγκροτημένοι. Εκτός από τις επιπτώσεις της γενικής υποχώρησης των εργατικών αντιστάσεων, ανάμεσα στους εργαζόμενους κυριαρχεί η παραίτηση και η ηττοπάθεια. Κυρίαρχο ρόλο παίζει η στάση των συνδικαλιστικών τους ηγεσιών, που διατηρούν την πολυδιάσπαση, όχι μόνο μέσω της διατήρησης δεκάδων σωματείων και ενώσεων αλλά κυρίως μέσω της έλλειψης οποιασδήποτε διάθεσης πραγματικού συντονισμού και της καλλιέργειας ως και αντιθέσεων μεταξύ των εργαζομένων των διαφόρων εταιρειών και τομέων. Παράλληλα, ακόμα και στην περίπτωση των κινητοποιήσεων του περασμένου Νοέμβρη στα μέσα σταθερής τροχιάς, που πυροδοτήθηκαν και από την ιδιωτικοποίηση του ΟΣΕ, έγινε φανερή η αγωνία των ηγεσιών αυτών να απεμπλακούν με την πρώτη ευκαιρία. Η «δέσμευση» του αρμόδιου υπουργού Χρ. Σπίρτζη (που «έκλαιγε» όταν υπέγραφε την ιδιωτικοποίηση των αεροδρομίων), ότι γίνεται προσπάθεια εξαίρεσης των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας από το «υπερταμείο», ήταν αρκετή για να σταματήσουν έστω κι αυτές οι μεμονωμένες κινητοποιήσεις. Από την άλλη, το μεγαλύτερο σωματείο των οδηγών στα λεωφορεία αρνήθηκε την οποιαδήποτε σκέψη για κινητοποίηση, ενώ μόνο ως πρόκληση προς τα μέλη του μπορεί να θεωρηθεί ανακοίνωση για τη χριστουγεννιάτικη δωροεπιταγή των 50 ολόκληρων ευρώ!

Οι εξελίξεις στα ΜΜΜ έχουν εξαιρετική σημασία για πολλούς λόγους. Για να απαντηθούν, όμως, απαιτείται οι εργαζόμενοι να σπάσουν την κυριαρχία των διαλυτικών αντιλήψεων και πρακτικών που καλλιεργούνται για χρόνια μέσα από πολυπλόκαμους συνδικαλιστικούς μηχανισμούς, με την υποστήριξη και τις πλάτες της διοίκησης. Είναι ανάγκη από τη μια να αποκαλυφτεί ότι αυτές οι αντιλήψεις και οι δυνάμεις που τις προωθούν είναι που έχουν επιτρέψει τη μέχρι τώρα πορεία ισοπέδωσης των κατακτήσεων του κλάδου και ταυτόχρονα η δυνατότητα που έχουν οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν και να κερδίσουν καλύτερους όρους, στον βαθμό που οι ίδιοι παίρνουν την υπόθεση του αγώνα στα δικά τους χέρια.

Δεν υπάρχουν σχόλια: