13 Νοε 2016

Σλάβοϊ Ζίζεκ: Η κατάντια της «αριστερής» διανόησης

Πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια, μας καλωσόριζε στην «έρημο του πραγματικού», με το ομώνυμο συγγραφικό του έργο. Τελικά, η μόνη έρημος που βλέπουμε είναι αυτή που υπάρχει στο κεφάλι του. Γιατί τι άλλο μπορεί να κατοικεί εκεί, όταν, μετά τις απανωτές μπαρούφες που έχει εκστομίσει κατά καιρούς, έρχεται να μας «αποτελειώσει» με την εξής καινούρια μεγαλοφυή του σύλληψη: Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για το τι θα ψήφιζε αν ήταν Αμερικανός, χωρίς να βασανιστεί στο ελάχιστο και σε κλάσματα δευτερολέπτου, επέλεξε τον Τραμπ. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, «αν νικήσει, Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί θα πρέπει να επιστρέψουν στα βασικά, να επανεξετάσουν τους εαυτούς τους και ίσως κάποια πράγματα να συμβούν.(…) Η τελευταία μου ελπίδα είναι ότι αν νικήσει ο Τραμπ - γιατί οι ΗΠΑ δεν είναι δικτατορικό κράτος και δεν θα εγκαταστήσει το φασισμό - αυτό θα λειτουργήσει κάπως σαν ξύπνημα.»

Άλλος ένας πεφωτισμένος οπαδός της θεωρίας του «σοκ που θα αφυπνίσει τους κοιμισμένους», λες και η δικιά του σκέψη και δράση έκανε τα πάντα για να ανοίξει δρόμους και διεξόδους. Αφού έπαιξε στα δάχτυλα τη διαλεκτική του Χέγκελ, από αυτόν κράτησε μόνο τη βεβαιότητα ότι η πραγματικότητα είναι υποχρεωμένη να συμμορφώνεται με τις ιδέες του, και επουδενί το αντίθετο. Αφού ξεμπέρδεψε, όπως και πολλοί άλλοι, με τα «αρτηριοσκληρωτικά» εργαλεία του παρελθόντος, τη «στενή» και «αναχρονιστική» μαρξιστική-λενινιστική θεωρία, έβαλε πλώρη για την καινοτομία του «μεταμοντέρνου», κάνοντας ύστερα τον τελευταίο καιρό μια στάση στη φανατική υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ και καταλήγοντας τελικά απρόσμενος σύμμαχος του φασιστοειδούς που ανέλαβε τα ηνία του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Λογικά, μετά και το αποτέλεσμα των εκλογών στις ΗΠΑ, ο θεωρητικός «μας» θα πρέπει να πλέει σε πελάγη ευτυχίας.

Το ίδιο, φυσικά, δεν πρέπει να ισχύει για όσους φρόντισαν να τον αναδείξουν και να τον περιβάλλουν με τιμές, εγκωμιάζοντας τους υποτιθέμενους νεωτερισμούς του, από την εγχώρια αριστερά, κοινοβουλευτική και μη. Θα πει κανείς, εδώ έφτασαν να περιφέρουν από το ένα πάνελ στο άλλο και να παρουσιάζουν σαν έγκριτους αναλυτές της οικονομίας και του χρέους, Βαρουφάκηδες, Τσακαλώτους και Καζάκηδες, σε αυτόν θα «κωλώσουν»;

Αυτό το μεγαθήριο της σκέψης, λοιπόν, ο τιτάνας της φιλοσοφίας και της ψυχανάλυσης, του οποίου η αποδοχή όλα τα προηγούμενα χρόνια ήταν περίπου κάτι σαν το «πιστοποιητικό» του ανοιχτόμυαλου αριστερού, δεν εκφράζει παρά την έσχατη κατάντια στην οποία έχει εκπέσει η μεγάλη πλειονότητα της «αριστερίζουσας» διανόησης στις μέρες μας. Μια διανόηση μακριά από τις κρίσιμες ανάγκες και αγωνίες του κινήματος και των λαϊκών μαζών, που αναδεικνύεται και αναπαράγεται περισσότερο στη σφαίρα των «καθαρών» ιδεών και του φαντασιακού, παρά στην πραγματική ζωή και την ταξική πάλη. Εγκέφαλοι που αποσυντίθενται δίχως «σώμα», με μια ριζοσπαστικότητα ανώδυνη, που αναδίδει έντονα τη μυρωδιά της μούχλας των ακαδημαϊκών εδράνων. Ο «μαρξισμός» τους δεν είναι τίποτε άλλο παρά το προκάλυμμα της βαθιάς ενσωμάτωσής τους στο σύστημα.

Α.Α.

Δεν υπάρχουν σχόλια: