16 Οκτ 2016

Θέσεις για την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων και όχι μόνο.

Το κείμενο που ακολουθεί είναι η εισήγηση του Δημήτρη Μάνου, νηπιαγωγού σε τμήματα ένταξης, στην εκδήλωση της Λαϊκής Αντίστασης-Α.Α.Σ. που πραγματοποιήθηκε στο Ωραιόκαστρο μετά τα γνωστά γεγονότα. Αναμένονται σύντομα και οι δύο εισηγήσεις των άλλων ομιλητών.


Δεν μπορούμε να περάσουμε σε θέσεις για την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων αν δεν δούμε κάποια γενικότερα ζητήματα.
1. Η πραγματική αντίθεση δεν είναι ανάμεσα σε φασίστες ή ευεπίφορους στην φασιστική προπαγάνδα γονείς (υπάρχουν και τέτοιοι) και σε μία -υποτίθεται- προοδευτική κυβέρνηση. Αυτή είναι μία ψεύτικη αντίθεση ή καλύτερα μία ψευδεπίγραφη…
2. Συνεπώς πρέπει να αναζητήσουμε την πραγματική και βασική αντίθεση που κυριαρχεί μέσα στο πλήθος των ψεύτικων ή δευτερευουσών αντιθέσεων που έντεχνα καλλιεργούνται -και οι φασίστες έχουν εδώ μία σημαντική δράση- ανάμεσα στον ελληνικό λαό και τους πρόσφυγες.
3. Εμφανίζονται δύο διαστάσεις αντιμετώπισης του προσφυγικού ζητήματος από τη μεριά του κεφαλαίου. Από τη μία αυτή που περιγράφεται στην πρόσφατη τοποθέτηση του ΔΝΤ για τους πρόσφυγες ότι μπορεί να αποτελέσουν παράγοντα αύξησης της ανταγωνιστικότητας ειδικά για τις οικονομίες του μητροπολιτικού ιμπεριαλιστικού κέντρου. Η διάσταση αυτή θέλει να αξιοποιήσει το εργατικό και μορφωτικό δυναμικό που «απελευθερώνεται» από τους πολέμους που κάνει ο… χορηγός του ΔΝΤ, δηλαδή ο ιμπεριαλισμός, προς όφελος της παραγωγικής μηχανής και της ανανέωσης του εργασιακού ιστού. Να χρησιμοποιήσει τους πρόσφυγες για να σπρώξει και άλλο προς τα κάτω και να συμπιέσει τους μισθούς. Αυτό εμφανίζεται ως «διαπολιτισμική διάθεση» ως κοσμοπολιτισμός ως «ανθρωπισμός» του κεφαλαίου. «Ανθρωπισμός» αντάξιος των «ανθρωπιστικών επεμβάσεων» που έσπειραν τον όλεθρο και την καταστροφή στις χώρες καταγωγής των προσφύγων και δημιούργησαν -φυσικά- την προσφυγιά. Στην κατηγορία αυτή ανήκει ο Σύνδεσμος των γερμανών βιομηχάνων που οι παραινέσεις τους ενσωματώθηκαν στην πολιτική Μέρκελ… Πορτρέτα της οποίας κρατούσαν οι πρόσφυγες στις πρώτες μαζικές πορείες τους προς τα σύνορα. Η άλλη διάσταση είναι η φασιστική και ρατσιστική αντιμετώπιση. Οι απόλυτοι φραγμοί και οι διωγμοί ο στρατωνισμός. Στην πραγματικότητα αυτό που ακολουθείται είναι μία σύνθεση των δύο πολιτικών (πχ η πολιτική των «φίλτρων») ενώ η μία λειτουργεί συμπληρωματικά της άλλης. Γιατί από τη μία, οι φασίστες με τη δράση τους ωθούν το πολιτικό κλίμα προς όλο και μια πιο αντιδραστική στροφή και φυσικά η κατασταλτική πολιτική (του κράτους) «ακολουθεί» επεκτείνοντας τη φασιστικοποίηση της δημόσιας ζωής για όλους (ξένους και ντόπιους). Από την άλλη οι «ακρότητες» των ρατσιστών αποτελούν το… φύλλο συκής πίσω από το οποίο κρύβεται αυτή η πολιτική της φασιστικοποίησης και των διαχωρισμών και δήθεν πλασάρεται ως μία πιο ορθολογική (αριστερή!) διαχείριση του ζητήματος.
4. Σε αυτή τη φάση οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τα κύματα των προσφύγων μέσα από διαδοχικούς φραγμούς και επιλεκτικά φίλτρα. Η πολιτική αυτή θα μπορούσε να είναι πιο «επιτυχής» αν η ΕΕ δεν σπαράσσονταν από αντιθέσεις και αν η άνοδος ανοικτά φασιστικών πολιτικών ομάδων στις πρώην ανατολικές χώρες δεν έβαζε επιπρόσθετα προβλήματα. Έτσι ή αλλιώς πάντως χώρες σαν την Ελλάδα, οι «χώρες υποδοχής», θα μετατρέπονται σε μεγαλύτερα ή μικρότερα στρατόπεδα υποδοχής και πολύ λιγότερο επαναπροώθησης των προσφύγων. Το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό. Θεωρητικά (αλλά και πρακτικά όπως στην περίπτωση της Γερμανίας) οι οικονομίες των ιμπεριαλιστικών κρατών ίσως να είχαν και έχουν «ανάγκη» τους πρόσφυγες.
5. Ο διαχωρισμός αυτών των δύο διαστάσεων υπάρχει και στην Ελλάδα αλλά σε μορφή και περιεχόμενο που ταιριάζει με την φύση της τάξης που υποτίθεται ηγεμονεύει της κοινωνίας.Η ελληνική κυβέρνηση εκπρόσωπος μίας αστικής τάξης που δεν έχει περιθώρια χάραξης μιας ανεξάρτητης -αστικής έστω- πολιτικής σε άλλα πιο ζωτικά για τα συμφέροντα της πεδία, αναγκαστικά υποτάσσεται με… μεγάλη γκρίνια στις απαιτήσεις αυτές. Προσπαθεί να αξιοποιήσει τη δράση των φασιστών ως άλλοθι για τα δήθεν προοδευτικά μέτρα που παίρνει και απόλυτα εξαρτημένη από την εξωελλαδική βοήθεια κάθε είδους- στην ουσία διαχειρίζεται το προσφυγικό στα πλαίσια που καθορίζουν οι ιμπεριαλιστές. Τα αποτελέσματα φαίνονται στις άθλιες συνθήκες στρατωνισμού που παραβιάζουν κάθε έννοια ανθρώπινου δικαιώματος… Και έχουν τον …οικείο για τα ελληνικά δεδομένα - χαρακτήρα της προσωρινότητας.
6. Αν αυτά ισχύουν για την κυβέρνηση και τους ιμπεριαλιστές -και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υποτιμάται αυτή η διάσταση χάριν της αντιπαράθεσης με τον φασιστικό-ρατσιστικό βόρβορο- ωστόσο απαιτείται μία πολιτική αποκάλυψη των θέσεων που οι συγκαλυμμένες ή ανοιχτά φασίζουσες απόψεις διαδίδουν. Σε αυτό το σημείο να τονιστεί πως η δυνατότητα των φασιστικών, θρησκευτικών η παραθρησκευτικών κύκλων να καλλιεργούν κλίμα ρατσιστικής αντιμετώπισης των προσφύγων οφείλεται στη χρόνια ιδεολογική απουσία μιας πραγματικά αριστερής διεξόδου και προοπτικής. Στην πολιτική σύγχυση που είναι διάχυτη και από την ανικανότητα της αστικής τάξης να υπερασπίσει δικά της ιδεολογήματα «πρώτης γραμμής» (με προεξάρχουσα την «ευρωπαϊκή ιδέα») στην ψυχολογία του κενού και του αδιεξόδου, στη αίσθηση του «έρμαιου» των κοινωνικών εξελίξεων που φυσικά βρίσκουν έδαφος στις χρόνια καλλιεργημένες ιδεολογίες και ψευτοϊδεολογίες για τη φυλή, το έθνος, τον «περιούσιο» λαό, στις πεποιθήσεις για «τιμωρία», «αυτοτιμωρία» και «καθαρότητα» κλπ.
7. Ωστόσο απέναντι σε όσους λιγότερο ή περισσότερο συνειδητά «παρασύρονται» από τέτοιες στάσεις και προσεγγίσεις «οφείλουμε» ένα ερώτημα: Αν αποτελεί κοινό τόπο πως τους πρόσφυγες τους δημιουργεί η πολιτική των ιμπεριαλιστών δυνάμεων (όπως και αν τους ονομάσει κανείς μεγάλες δυνάμεις κλπ) τότε από τη θέση αυτή δεν απορρέουν κάποια συμπεράσματα, κάποιες συνέπειες; Γιατί αυτή η κυρίαρχη πολιτική δεν θα σταματήσει να δημιουργεί νέα προσφυγικά καραβάνια γιατί είναι οι ίδιοι υπαίτιοι που για τους αραβικούς λαούς σπέρνουν την προσφυγιά αυτοί που στο δικό μας λαό επιβάλλουν την κοινωνική εξαθλίωση. Γιατί στα πλαίσια της ενδοιμπεριαλιστικής αντιπαράθεσης -όπου η χώρα μας αποτελεί γεωστρατηγική γέφυρα- μπορεί να κριθεί αύριο και ο ελληνικός λαός όχι μόνο οικονομικά αναλώσιμος…
8. Συνεπώς η πραγματική αντίθεση δεν είναι αυτή που παρουσιάζεται.Η πραγματική αντίθεση βρίσκεται ανάμεσα στους λαούς που σήμερα ξεκληρίζονται και στον ελληνικό λαό που δέχεται μία καθίζηση του βιοτικού του επιπέδου και τον ιμπεριαλισμό και τις υποταγμένες σε αυτό κυβερνήσεις του, στη συγκεκριμένη περίπτωση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΑ-ΑΝΕΛ. Και στην «άλλη μεριά» από τους λαούς βρίσκονται όλες οι διαχωριστικές, ρατσιστικές, ανοιχτά ή καλυμμένες φασιστικές απόψεις και πρακτικές.
9. Η προοδευτική αριστερή τοποθέτηση διεξάγει συνεπώς έναν διμέτωπο αγώνα απέναντι σε αυτή τη τελικά ενιαία αντιδραστική πολιτική και στις δύο εκδοχές της. Καμία διάσταση δεν είναι πιο «κύρια» από τις άλλες τουλάχιστον στη συγκυρία που ζούμε (γιατί μπορεί να υπάρξουν και πιο … μαύρες εξελίξεις που να διαφοροποιήσουν αυτήν την επιλογή). Είναι προς το παρόν ένας διμέτωπος αγώνας.
10. Υπάρχει ανάγκη απόσπασης από την φασιστική επιρροή μαζών λαϊκών ανθρώπων που βλέποντας το προφανές δηλαδή την χειροτέρευση των όρων ζωήςυγείας, περίθαλψης και με την παρουσία προσφύγων μη έχοντας καμία εμπιστοσύνη στην κρατική παρουσία, «εξεγείρονται» τελικά ενάντια στους εαυτούς τους. Γιατί η γκετοποίηση και ο στρατωνισμός και οι κάθε είδους υγειονομικές ζώνες θα φέρουν ακόμα μεγαλύτερη όξυνση των αντιθέσεων και των προβλημάτων. Γιατί οι πρόσφυγες θα μπορούσαν για το λαϊκό κίνημα να είναι η «ευκαιρία» να αναδειχτούν τα ζωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο λαός, να διεκδικηθούν πιο θαρρετά και σε μεγαλύτερη έκταση κοινωνικά, δημοκρατικά και εργασιακά δικαιώματα.
Αφού λοιπόν καθορίσουμε αυτό το γενικό πλαίσιο μπορούμε να προσεγγίσουμε πιο συγκεκριμένα και το ζήτημα της εκπαίδευσης των προσφυγόπουλων. Τι λέει το νομοσχέδιο που κατεβάζουν;
Εκπαίδευση εντός των δομών φιλοξενίας για τα προσφυγόπουλα προσχολικής ηλικίας, ειδικές τάξεις υποδοχής για την πρωτοβάθμια και την υποχρεωτική δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατά τις απογευματινές ώρες σε σχολεία κοντά στα κέντρα φιλοξενίας, παροχή μαθημάτων γλωσσομάθειας, αθλητικών και καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων και προγραμμάτων τεχνικής και επαγγελματικής κατάρτισης για παιδιά άνω των 15 ετών, προβλέπει, μεταξύ άλλων το σχέδιο του υπ. Παιδείας για την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων που διαβιούν στη χώρα μας.
Αυτά είναι σε περίληψη τα βασικά σημεία της εκπαίδευσης που η κυβέρνηση αποφάσισε να παρέχει στα προσφυγόπουλα.

Ένα γενικό ξεκαθάρισμα.
Ότι η παροχή εκπαίδευσης έπρεπε να είχε ξεκινήσει από… χθες για τα παιδιά της προσφυγιάς που ήδη στερούνται δύο χρόνια σχολικής ζωής είναι ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα που δεν χωρά καμία αμφισβήτηση.
Σε γενικές γραμμές κανένας προοδευτικός και δημοκράτης εκπαιδευτικός και γονιός δεν μπορεί να αρνηθεί ότι τα σχολεία πρέπει να υποδεχτούν τα προσφυγόπουλα και να τα εντάξουν στο βαθμό και για όσο χρόνο παραμείνουν στη χώρα μας.
Ότι ακόμα και σε αυτή την κατάσταση η υποδοχή τους σε σχολικά τμήματα είναι ένα βήμα που δεν σπάει τον εγκλεισμό και την απομόνωση -αφού πάλι θα επιστρέφουν εκεί- αλλά αποτελεί την μόνη σωστή βάση αντιμετώπισης του προβλήματος σε εκπαιδευτικό επίπεδο.
Η ίδια η κυβέρνηση αναγνώρισε ότι οι αρχικοί της σχεδιασμοί για να προσανατολίσει την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων στα κέντρα εγκλεισμού δεν έχει την απαραίτητη υλική βάση. Εξ άλλου στο ίδιο το σχέδιο της υπάρχει «καβάντζα» και για δομές εντός των στρατοπέδων.
Ωστόσο από γενική άποψη αξίζει να υπογραμμιστούν άλλα δύο πράγματα:
Το δικαίωμα στην εκπαίδευση -όσο καλά, πράγμα αμφισβητήσιμο, και αν το παρέχουν στα προσφυγόπουλα- δεν μπορεί να ξεκοπεί από το τρίπτυχο δικαίωμα σε ανθρώπινη και ασφαλή στέγαση, δικαίωμα στην δουλειά, δηλαδή την ανθρώπινη διαβίωση.
Η κυβερνητική προπαγάνδα -αξιοποιώντας ως φύλλο συκής και την κόντρα με τους φασίστες- επικεντρώνει σε αυτό το ζήτημα -που βέβαια εκ των πραγμάτων αναδεικνύεται αυτή την εποχή- για να επικαλύψει το πρόβλημα σε όλες τις διαστάσεις του. Τα προσφυγόπουλα π.χ. της Μόριας ή της Σόφτεξ σε ποια κόλαση θα επιστρέψουν όταν τελειώσει το σχολικό πρόγραμμα;
Ένα δεύτερο στοιχείο -που συνενώνει τις διεκδικήσεις των προσφύγων/αλληλέγγυων με τις διεκδικήσεις των ελλήνων μαθητών, εκπαιδευτικών και γονιών- είναι περισσότερα σχολεία και σχολικές αίθουσες, περισσότεροι εκπαιδευτικοί/μαζικοί διορισμοί.
Δηλαδή δεν μπορεί να ξεκοπεί η διεκδίκηση εκπαιδευτικών δικαιωμάτων από την γενικότερη διεκδίκηση ανθρώπινων όρων διαβίωσης για τους πρόσφυγες και… από την γενικότερη διεκδίκηση των ελλήνων μαθητών και εκπαιδευτικών για καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Ακόμα και δεν αν κατακτηθούν άμεσα αυτά τα δικαιώματα έχει μεγάλη πολιτική σημασία η υιοθέτηση τους γιατί δείχνει σε ποια προοπτική πρέπει να αναπτυχθούν οι διεκδικήσεις και σε τι κοινή βάση με τον ελληνικό πληθυσμό. Από εκεί και πέρα και πιο συγκεκριμένα.

Για την προσχολική ηλικία
Κρύβεται ξανά η κυβέρνηση πίσω από το υπαρκτό πρόβλημα της ευαισθησίας των μανάδων όταν πολύ περισσότερο η αντιμετώπιση των προσφύγων δεν παρέχει κανένα εχέγγυο για την ασφάλεια και την πλαισίωση των νηπίων.
Ωστόσο πως θα μπορούσε κανείς να διεκδικήσει στοιχειώδη σχολική στέγαση σε στρατόπεδα που δεν παρέχουν στοιχειώδη ανθρώπινη στέγαση γενικώς;
Πρέπει να υποστηρίζεται το αίτημα της μεταφοράς των νηπίων σε παραπλήσιες σχολικές δομές ακόμα και αν χρειαστεί να μετακινούνται σε πρώτη φάση και κάποιοι γονείς μαζί τους παρά η δημιουργία προσχολικών δομών στα κέντρα εγκλεισμού που νομιμοποιεί την καθήλωση στον εγκλεισμό.

Για τις ειδικές τάξεις υποδοχής.
Υπάρχει η εμπειρία των τάξεων υποδοχής στο προηγούμενο μεταναστευτικό κύμα (δεκαετία '90) που αντιμετώπισε τα γενικά προβλήματα του ελληνικού σχολείου και των ιδιαίτερων δομών του (π.χ. τμήματα ένταξης) που στο ήδη ταξικό και κατακερματισμένο σχολείο ήταν οι «φτωχοί συγγενείς».
Ωστόσο είναι φανερό ότι απαραίτητη προϋπόθεση -για όσο χρόνο παραμένουν στην χώρα μας- είναι η εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας και ένα προπαρασκευαστικό διάστημα-πρόγραμμα στα βασικά τουλάχιστον μαθήματα.
Τρία είναι τα ζητήματα που τίθενται εδώ:

Το ένα είναι η ασφαλής μετακίνηση. Πρέπει να αναληφτεί η ασφαλής και συνεχή μετακίνηση των παιδιών στις τάξεις υποδοχείς (κάτι που η κυβέρνηση υπόσχεται ότι θα γίνει αλλά η εμπειρία των… ελληνοπαίδων άλλα δείχνει).

Το δεύτερο είναι η δυνατότητα συνέχισης εκμάθησης της μητρικής γλώσσας από δασκάλους που υπάρχουν ήδη στις γραμμές των προσφύγων πράγμα που πρέπει να αναληφθεί κεντρικά από το ελληνικό κράτος και να μην αφεθεί στις ΜΚΟ -όπως αναφέρει το σχέδιο- για την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων.

Το τρίτο είναι η δυνατότητα σε δεύτερο χρόνο να διασπαρθούν και να ενσωματωθούν στις δομές της κύριας και βασικής δημόσιας εκπαίδευσης.

Για τα παιδιά της δεύτερης σχολικής ηλικίας
Είναι σχεδόν σαφές πως το «σχέδιο» αντιμετωπίζει τα προσφυγόπουλα της δεύτερης σχολικής ηλικίας (δευτεροβάθμια εκπαίδευση) στην καλύτερη περίπτωση ως υλικό ταχύρυθμης τεχνικής και επαγγελματικής κατάρτισης (λέγεται καθαρά) ενώ όσοι θέλουν (θα μπορούν όμως;) να ακολουθήσουν το πρόγραμμα των τριτάξιων λυκείων. Ας μην ξεχνάμε ότι και στις γραμμές των προσφύγων υπάρχει ταξικός διαχωρισμός.
Βέβαια ανάλογα σχέδια ετοιμάζονται για τα ελληνόπουλα επίσης (φτηνό εργατικό δυναμικό, άρση των περιορισμών για την εργασία κάτω από τα 18 κλπ).
Εδώ φυσικά από άποψη αιτημάτων ισχύει ότι διεκδικούμε και για τα ελληνόπουλα.

Κλείνοντας και εμμένοντας στην κατεύθυνση του διμέτωπου ιδεολογικού και πολιτικού αγώνα τόσο απέναντι στις αντιδραστικές φασιστικές απόψεις και εκδηλώσεις όσο και στην κυβερνητική πολιτική που υλοποιεί την πολιτική των ιμπεριαλιστών για το προσφυγικό και όχι μόνο, θέλουμε να υπογραμμίσουμε κάτι:
Παλληκαρήσια και απέναντι σε ένα αντιδραστικό κλίμα που δημιουργούσαν διάφοροι καλοθελητές στο δημοτικό συμβούλια αντιμετωπίστηκαν από την γνωστή… συνταξιούχο μαία του Ωραιοκάστρου οι «ανησυχίες» για τη μετάδοση ασθενειών από την είσοδο των προσφυγόπουλων στα σχολεία.
Από τη μεριά μας θα θέλαμε να τονίσουμε και να προσθέσουμε πως πέρα από την πραγματική χλωρίνη, το κίνημα πρέπει να αναζητήσει και την… πολιτική χλωρίνη που θα καθαρίσει από κοινού φασίστες και κυβερνητική πολιτική. Για να ενωθούν (ελληνικός λαός και πρόσφυγες) αυτοί που «βαδίζουν μαζί στον ίδιο δρόμο μα τα κελιά τους είναι χωριστά!».

Δεν υπάρχουν σχόλια: