Επιτελικό κράτος ή άμεση δημοκρατία;
«Εμείς θα ασκήσουμε την κριτική μας, επιμένοντας να μιλάμε για άμεση δημοκρατία, για αποκέντρωση με αρμοδιότητες και πόρους, για αντιπροσωπευτικότητα, επικουρικότητα, εγγύτητα, αυτονομία. (…)
Αυτοδιοίκηση, πάνω απ’ όλα, είναι οι τοπικές κοινωνίες, είναι οι πολίτες, είναι οι ενεργοί πολίτες, που αγωνίζονται για την ποιότητα ζωής στην περιοχή τους, είναι η συμμετοχή, είναι η κοινωνική συνοχή, είναι η ανάπτυξη με δημοκρατία και κοινωνικό έλεγχο».
«Εκείνο που χρειάζεται η χώρα είναι ισχυρή αιρετή περιφέρεια, λιγότερους και ισχυρούς δήμους και επιτελικό ρόλο του κράτους, όπως σταθερά υποστηρίζει η σύγχρονη αριστερά».
Τα ρεύματα του ΣΥΝ έχουν κάνει σαφές ότι συμφωνούν γενικά στις συνενώσεις στην κατεύθυνση της αποκέντρωσης. Οι ανακολουθίες τους έχουν να κάνουν με τις γενικότερες αντιθέσεις τους για την κατεύθυνση του κόμματός τους. Αξίζει να δούμε λίγο πιο συγκεκριμένα τις δυο βασικές θέσεις που εκφράζονται στα παραπάνω αποσπάσματα.
Μπορεί το ελληνικό κράτος να είναι επιτελικό;
Ο χαρακτηρισμός «επιτελικό κράτος» ανήκει στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ και προϊδεάζει για μια κατεύθυνση ευρωπαϊκού τύπου για την οργάνωση του κράτους. Άλλο, όμως Ελλάδα και άλλο Γερμανία ή Αγγλία ή Γαλλία. Μια οργάνωση στην οποία το κεντρικό κράτος διατηρεί το γενικό συντονισμό, την εξωτερική πολιτική και το στρατό, χαράζει τις βασικές κατευθύνσεις και αναθέτει την πρακτική άσκηση της πολιτικής σε περιφερειακά του παραρτήματα έχει προϋποθέσεις. Προϋποθέσεις πολιτικές, ιστορικές, κοινωνικές, οικονομικές. Προϋποθέσεις που μια εξαρτημένη άρχουσα τάξη σαν την ελληνική δεν μπορεί να αποκτήσει.
Δεν είναι το …γερμανικό γονίδιο της οργανωτικότητας που μας λείπει, είναι ότι η γερμανική ιμπεριαλιστική αστική τάξη έχει να δώσει λογαριασμό μόνο στον εαυτό της. Ενώ η ελληνική έχει να δώσει λογαριασμό στην ΕΕ και στις ΗΠΑ. Άρα δεν της είναι εύκολο να μοιράσει …αφειδώς αρμοδιότητες στις περιφέρειες. Είναι ανάγκη να διατηρήσει τη δυνατότητα άσκησης πολιτικής κεντρικά, ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται ευκολότερα στις επιταγές των ιμπεριαλιστών.
Αν τα πράγματα έχουν έτσι, προκύπτουν δυο ερωτήσεις: Πρώτον, η άρχουσα τάξη τα αντιλαμβάνεται αυτά και απλώς δημαγωγεί ή υπάρχουν έστω μερίδες της που ενδεχομένως θεωρούν (μέσα στον ανιστόρητο κοσμοπολιτισμό τους) ότι μπορεί και να καταφέρουν να φτιάξουν ένα κράτος ευρωπαϊκών προδιαγραφών; Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε κανένα από τα δύο ενδεχόμενα.
Δεύτερον, τι ακριβώς θέλει ο Κουβέλης και η ανανεωτική πτέρυγα του ΣΥΝ όταν το θέτει αυτό ως αίτημα της σύγχρονης αριστεράς; Μάλλον πρόκειται για το δεύτερο ενδεχόμενο της προηγούμενης ερώτησης. Μέσα στην αγωνία τους να αποκτήσουν ρόλο μέσα στο σύστημα και μέσα στην ατέλειωτη ευρωλαγνεία τους θεωρούν ότι υπάρχει ένας άλλος δρόμος για την Ελλάδα και το κράτος της, ένας δρόμος μεταρρυθμίσεων και θεσμικών παρεμβάσεων οι οποίες μπορούν να εξασφαλίσουν μια καλύτερη προοπτική.
Θέλουμε άμεση δημοκρατία και αυτοοργάνωση;
Το ερώτημα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ανόητο! Γιατί να μην τα θέλουμε, καλά είναι! Ας ξεπεράσουμε την απορία μας από ποιους ζητάει ο Τσίπρας άμεση δημοκρατία και ας δεχτούμε ότι το θέτει ως γενική κατεύθυνση και αντίληψη. Ας κάνουμε και τα στραβά μάτια στους συνειρμούς για αναζήτηση ρόλου στις ΜΚΟ (οπότε το «Μ» θα πρέπει να αφαιρεθεί!) και για την Κοινωνία των Πολιτών.
Ας παραμείνουμε στη λογική της οργάνωσης «από τα κάτω», της ενεργοποίησης του λαού μέσα από συλλογικές διαδικασίες, μια λογική που ήδη τίθεται και από σχήματα και συλλογικότητες (που δεν έχουν σχέση με το ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ) σε διάφορες γειτονιές ως αντιπαράθεση στη λογική της «από τα πάνω» οργάνωσης του «Καλλικράτη».
Το πρόβλημά μας δεν είναι, βέβαια, ούτε το «από τα κάτω», ούτε η αυτοοργάνωση, ούτε η άμεση δημοκρατία, ούτε η συλλογικότητα. Είναι, για να το πούμε με ένα παράδειγμα, ότι κάποτε το κίνημα έλεγε ότι «η κοινωνία της μόλυνσης δεν καθαρίζεται, ανατρέπεται» και τώρα καλείται να πάρει …σκούπα και φαράσι και να καθαρίσει δρόμους, πλατείες και δάση!
Είναι βέβαιο ότι το κράτος και η τοπική αυτοδιοίκηση δεν καλύπτουν στο ελάχιστο τις ανάγκες του λαού. Απέναντι σε αυτό ο λαός, παραδοσιακά, αυτοοργανωνόταν από τα κάτω σε κίνημα το οποίο διεκδικούσε. Η υποχώρηση του κινήματος έδωσε χώρο στη ρεφορμιστική λογική της ευρωπαϊκής αριστεράς, σύμφωνα με την οποία αν το κράτος δεν καλύπτει τις ανάγκες μας, θα τις καλύψουμε εμείς μόνοι μας! Και το κράτος στο απυρόβλητο! Κατοχυρώνεται ότι δε θα κάνει τίποτα για το λαό, παρά μόνο θα τον καταπιέζει και θα τον εκμεταλλεύεται, θα του παίρνει τον πλούτο που παράγει και θα τον μοιράζει στην τάξη που εκπροσωπεί.
Και όλο αυτό όχι μόνο βαφτίζεται προοδευτικό και …ριζοσπαστικό, αλλά βρίσκει και συμμάχους από εκεί που δε θα το περίμενε ποτέ: από το χώρο της αυτονομίας! Η οποία, στη λογική της πλήρους απεξάρτησης από το κράτος και της λαϊκής αλληλεγγύης, πρωτοστατεί σε τέτοιες δράσεις και θέτει το ίδιο πλαίσιο (με άλλη φρασεολογία ίσως) ως συνολική προοπτική του λαού!
Το κρίσιμο ζήτημα είναι κάθε φορά να αναδεικνύεται πλατιά στον κόσμο το πρόβλημα αλλά και αυτοί που το προκάλεσαν. Είναι να διεκδικεί ο λαός τα δικαιώματά του απέναντι στο κράτους και τους θεσμούς του και να συγκροτείται σε μαζικό και αγωνιστικό κίνημα το οποίο θα κερδίζει επειδή θα είναι επικίνδυνο. Αυτή πρέπει να είναι η βασική του κατεύθυνση.
Μέσα σε αυτή την κίνηση μπορεί να επιλέξει να κάνει τα πάντα, να εφαρμόσει παλιές και νέες μορφές οργάνωσης και πάλης, γιατί όχι και να δενδροφυτεύσει ή να καθαρίσει μια πλατεία. Αρκεί να δείχνει πάντα τους ενόχους και να μη σταματά να πιέζει και να διεκδικεί. Αρκεί να μην κάνει σημαία του και προοπτική του το να κάνει το …λάντζα του κράτους. Γιατί τότε, θα μείνει μόνο με τη δενδροφύτευση. Και αν!
0 ΕΣΥ ΤΙ ΛΕΣ;:
Δημοσίευση σχολίου